Συγχαίρουμε θερμά όλους τους μαθητές μας που πέτυχαν κορυφαίες επιδόσεις και τους οδήγησαν στην εισαγωγή τους σε σχολές της ΠΡΩΤΗΣ τους προτίμησης.

Η σταθερή μας πίστη ότι η γνώση είναι σημαντικό εφόδιο και η παιδεία ο μόνος νόμιμος δρόμος κοινωνικής και επαγγελματικής ανόδου οδηγεί τους μαθητές μας στην χάραξη του δρόμου της επιτυχίας και την κατάκτηση του ονείρων τους. Ευχόμαστε υγεία και μεγάλη σταδιοδρομία στον συναρπαστικό δρόμο της γνώσης και της προκοπής.

Είμαστε πάντα δίπλα σας, αρωγοί των στόχων σας, υπερήφανοι για τις επιλογές σας.

# Επιλέγω # Ενσωματώνομαι # Αξιολογούμαι # Πετυχαίνω # Κατακτώ

Στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο διδάσκονται αποκλειστικά φιλολογικά μαθήματα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο.

#Αρχαία, # Έκθεση, #Λογοτεχνία, #Ιστορία, #Λατινικά

# Επιλέγω το φιλολογικό φροντιστήριο ΠΡΩΤΟ:

Γιατί βασική μας αρχή είναι # Πρώτα ο μαθητής.

Γιατί παρέχουμε φροντιστηριακή εκπαίδευση υψηλής ποιότητας με αρωγούς τους ειδικευμένους ανά διδακτικό αντικείμενο εκπαιδευτικούς μας οι οποίοι είναι καταρτισμένοι παιδαγωγικά και διδακτικά, συντονίζονται με βάση ένα ενιαίο πλάνο ύλης ενώ έχουν την ελευθερία της αυτενέργειας μέσα στην τάξη, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε μαθητή αλλά και του κάθε τμήματος.

# Ενσωματώνομαι στην ομάδα

Γιατί Σεβόμαστε τόσο την προσωπικότητα του κάθε μαθητή ατομικά, αλλά και την οικογένειά του και χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης κι ειλικρίνειας με τους γονείς των μαθητών μας.

Γιατί δημιουργούμε πραγματικά ολιγομελή και ομοιογενή τμήματα ανάλογα με το επίπεδο των μαθητών μας.

Γιατί ολοκληρώνουμε έγκαιρα την ύλη, ώστε οι μαθητές να είναι άριστα προετοιμασμένοι μέσα από ένα κύκλο σχεδιασμένων επαναλήψεων για τις εξετάσεις.

# Αξιολογούμαι τακτικά

Γιατί προγραμματίζουμε τα διαγωνίσματά μας σε ετήσια βάση και σε συγκεκριμένη κάθε φορά ύλη, ώστε ο μαθητής να έχει ξεκάθαρη και μετρίσιμη εικόνα της προόδου του.

Γιατί δημιουργούμε σύγχρονο υλικό μελέτης και προετοιμασίας σε όλα τα μαθήματα για την καλύτερη εμπέδωση της διδακτέας ύλης.

Γιατί ενημερώνουμε τους γονείς σε τακτικές συναντήσεις, για την πορεία των παιδιών τους.

# Πετυχαίνω τους στόχους μου

Γιατί κάθε χρόνο πετυχαίνουμε κορυφαίες επιδόσεις σε όλα τα μαθήματα δίνοντας την δυνατότητα στους μαθητές μας να εισαχθούν σε σχολές της ΠΡΩΤΗΣ τους προτίμησης.

Γιατί καλύπτουμε τις μαθησιακές ελλείψεις με ώρες ενισχυτικής διδασκαλίας και ειδικές σημειώσεις σε χρόνο πέρα από τον καθορισμένο του ωρολογίου προγράμματος.

# Κατακτώ τη ζωή μου!

Γιατί εδώ διδάσκεσαι από τους καθηγητές για τους οποίους επέλεξες το Πρώτο Φιλολογικό Φροντιστήριο.

Γιατί εγγυόμαστε  την επιτυχία κάθε μαθητή που θα ακολουθήσει με επιμονή και υπομονή τη διδακτική μας μεθοδολογία.

Γιατί για όλους τους μαθητές στην ιστοσελίδα μας www.protolamia.gr δημιουργήσαμε τον πιο έγκυρο Οδηγό Σταδιοδρομίας, θέματα εξετάσεων, προσομοίωση μηχανογραφικού, οδηγό σπουδών όλων των σχολών και τμημάτων, με την υπογραφή του Στράτου Στρατηγάκη (Μαθηματικός, Ερευνητής, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας).

Γιατί Κατανοούμε ότι η γνώση αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο ανάπτυξης και προόδου του ατόμου αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας και θέτουμε ως στόχο την έγκαιρη και συστηματική προετοιμασία των μαθητών ως αναγκαία προϋπόθεση προκειμένου ν’ ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής μας.

Γιατί  με  τη θερινή προετοιμασία, οι μαθητές μας αποκτούν το προβάδισμα στην εκμάθηση και εμπέδωση της ύλης των πανελλαδικών εξετάσεων.

Γιατί θέλουμε να είστε Πρώτοι από την Α’ Γυμνασίου ως την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο.

Γιατί, αν ήρθε η ώρα να επιλέξεις Φροντιστήριο, να είναι το Πρώτο!

# Επιλέγω ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο   # Ενσωματώνομαι στην ομάδα

# Αξιολογούμαι τακτικά # Πετυχαίνω τους στόχους μου

# Κατακτώ τη ζωή μου

ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο
Υπεύθυνοι σπουδών:
Χρίστος Π. Γαληρόπουλος – Έφη Δ. Ζαχαρή
MS.c  Φιλόλογοι Α.Π.Θ
Διεύθυνση: Θεμιστοκλέους 13 , Τηλ. 2231307691 www.protolamia.gr
Facebook/protolamia
Instagram/@proto_filologiko_frontistirio

Το άρθρο Επιτυχόντες 2023: Με την Πρώτη, στην Πρώτη σας προτίμηση εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Συγχαίρουμε θερμά όλους τους μαθητές μας που πέτυχαν κορυφαίες βαθμολογίες και τους οδήγησαν στην εισαγωγή τους σε σχολές της ΠΡΩΤΗΣ τους προτίμησης.

Η σταθερή μας πίστη ότι η γνώση είναι σημαντικό εφόδιο και η παιδεία ο μόνος νόμιμος δρόμος κοινωνικής και επαγγελματικής ανόδου οδηγεί τους μαθητές μας στην χάραξη του δρόμου της επιτυχίας και την κατάκτηση του ονείρων τους. Ευχόμαστε υγεία και μεγάλη σταδιοδρομία στον συναρπαστικό δρόμο της γνώσης και της προκοπής. Περήφανοι για όλους και όλες σας.

Διαβάστε Mag24.gr

Το άρθρο Επιτυχόντες 2022: «Πρώτοι με το Πρώτο Φιλολογικό Φροντιστήριο!» εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Είναι γνωστό ότι πολλές επαναστάσεις ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία είχαν λάβει χώρα στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο πριν από την μεγάλη επανάσταση του 1821. Ήταν η μόνη που οργανώθηκε προσεκτικά, στον απόηχο των μεγάλων γεγονότων που συγκλόνισαν την Ευρώπη, Γαλλική Επανάσταση του 1789, Ναπολεόντιοι πόλεμοι, αλλά και τον κόσμο, Αμερικανική επανάσταση του 1776.

Όταν εκδηλώθηκε η ελληνική επανάσταση, έξι, μόλις χρόνια έπειτα από την ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλό και την συμφωνία  στο συνέδριο της Βιέννης το 1815 για την καθιέρωση ως υπέρτατου νόμου των εθνών της αρχής της νομιμότητας, κάθε φιλελεύθερο κίνημα θεωρούνταν όχι μόνο ανεπιθύμητο αλλά και καθ’ολοκληρίαν εχθρικό. Η Αγγλία ήταν οπαδός της αταλάντευτης συνέχειας και ακεραιότητας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αφού έτσι θα εμποδίζονταν οι Ρώσοι να διέλθουν από τα στενά του Ελλησπόντου προς τη Μεσόγειο θάλασσα. Επιπλέον η  Οθωμανική αυτοκρατορία προσέφερε στους Άγγλους τη δυνατότητα ανοιχτής οικονομικής πρόσβασης σε ολόκληρη την εγγύς και μέση ανατολή, κάτι που ,σαφώς, ένα ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος που θα στηριζόταν στη ναυτική του παράδοση , θα περιόριζε και θα έθετε εν κινδύνω.

Η Γαλλία προσκολλημένη και αυτή στις αρχές της νομιμότητας του συνεδρίου της Βιέννης έβλεπε θετικά την αρραγή ύπαρξη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, κυρίως ως μέσο ανάσχεσης της καθόδου της Ρωσίας στη Μεσόγειο.

Η Ρωσία παρόλες  τις εχθρικές διαθέσεις που έτρεφε προς τους Οθωμανούς, δεν επιθυμούσε να συμβάλλει στη δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους από το φόβο μήπως προκληθεί διάσπαση της αυτοκρατορίας και οι αγγλογάλλοι προωθηθούν στα νότια της Ρωσίας.

Μέσα σ΄ ένα τόσο δυσμενές διεθνές περιβάλλον  ξεκίνησε ο ελληνικός ένοπλος αγώνας για την απελευθέρωση. Κάθε παρόμοια κίνηση στην υπόλοιπη Ευρώπη που ήταν έτοιμη να εκδηλωθεί καταπνιγόταν στο όνομα της νομιμότητας, της ασφάλειας των υπηκόων που εξέφραζε με τον καλύτερο τρόπο η ελέω θεού μοναρχία. Ωστόσο, όπως ήδη έχει αναφερθεί υπήρξε ευτυχής συγκυρία η παρουσία στα πολιτικά πράγματα της Ευρώπης του Ιωάννη Καποδίστρια.

Στη διάρκεια του Συνεδρίου της Βιέννης, ο Ιωάννης Καποδίστριας εξελίχθηκε σε Α’ διπλωματικό σύμβουλο του Τσάρου και τέλος, σε Υπουργό επί των Εξωτερικών. Ο τυπικός διορισμός του εκδόθηκε το 1815.  Εκεί ο Καποδίστριας συναντήθηκε με όλους τους επιφανείς Έλληνες λόγιους που συρρέουν εκεί .  Στη Βιέννη, εκεί που γεννήθηκε το κίνημα του Ρήγα, πήρε σάρκα και οστά το όραμα της ελευθερίας των Ελλήνων. Η πνευματική αναγέννηση του έθνους υπήρξε ο στόχος των λόγιων της εποχής και απαραίτητη προϋπόθεση για την πολιτική απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό.

Ο  Ι. Καποδίστριας κατάφερε να αξιοποιήσει τον έκδηλο ανταγωνισμό των Ευρωπαϊκών δυνάμεων προς όφελος του ζητήματος της ελληνικής ελευθερίας. Γνώριζε πολύ καλά, κάτι που ίσως μας διαφεύγει εν μέρει σήμερα, ότι στο διπλωματικό πεδίο δε χωρούν συναισθηματισμοί και φιλίες. Η λογική της διαχείρισης ή διεύρυνσης των συμφερόντων πρωτεύει. Γι’ αυτό και προχώρησε με σταθερά διπλωματικά  βήματα θέτοντας κάθε φορά και ένα νέο αίτημα ερεθίζοντας πότε την τάση για επέκταση στη μεσόγειο της Ρωσίας και πότε ξυπνώντας τα αντιρωσικά ένστικτα φοβισμού της Αγγλίας.

Ο ελληνικός ένοπλος αγώνας κατέδειξε  ότι οι Έλληνες καταδυναστευόταν από βαρβάρους και ο αγώνας τους δεν ήταν τρομοκρατικός ή κοινωνικοανατρεπτικός αλλά εθνικοαπελευθερωτικός. Με κατάλληλους διπλωματικούς ελιγμούς ο Ι. Καποδίστριας κατάφερε αξιοποιώντας τα φοβικά αισθήματα και αντανακλαστικά των Ευρωπαίων να προωθήσει την Ελληνική υπόθεση σε σημείο που ούτε οι ίδιοι οι επαναστάτες είχαν οραματιστεί. Την ανεξαρτησία. Ο Καποδίστριας ανέλαβε Κυβερνήτης του μικρού Κράτους που δημιουργήθηκε, σαφώς μικρότερο των προσδοκιών των αγωνιστών και αντιστρόφως ανάλογο των θυσιών που είχε καταβάλει το ελληνικό έθνος . Η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την επανάσταση των Ελλήνων και τη διεκδίκηση της ελευθερίας τους, ήταν η Αϊτή, που τότε ονομαζόταν στα ελληνικά Χαΐτιον. Οι εθελοντές που στάλθηκαν για να αγωνιστούν στο πλευρό των Ελλήνων, πέθαναν στο ταξίδι.

ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του χρόνου και επηρέασε συναισθηματικά και πνευματικά τους συμπατριώτες του, πυροδοτώντας το συναίσθημα του πατριωτισμού και ενθαρρύνοντας τις αγωνιστικές τους προσπάθειες για το εθνικό συμφέρον.

Ο «Ύμνος Εις την ελευθερίαν», ο Εθνικός Ύμνος των Ελλήνων, που μελωποιήθηκε από τον Νικόλαο Μάντζαρο απευθύνεται στη θεϊκή προσωποποιημένη Ελευθερία, η οποία, παρά τη μακραίωνη απουσία της, είναι οικεία στον ποιητή. Την αναγνωρίζει απ’ την πρώτη στιγμή απ’ το κοφτερό της σπαθί, που σκορπίζει ολόγυρα τον τρόμο και το θάνατο στους εχθρούς∙ την αναγνωρίζει κι απ’ το βλέμμα της, απ’ τη ματιά της που με βιασύνη αναμετράει τη γη, την όποια ήρθε για ν’ απαλλάξει απ’ τα δεσμά της δουλείας.

 Η Ελευθερία αποτυπώθηκε με νεανική ορμή ως μορφή ποιητική, αλληγορική, αστραφτερή και γνώριμη στα μάτια του αναγνώστη και του ποιητή. Στο προοίμιο του «Ύμνου εις την Ελευθερία» παρουσιάζονται τα περασμένα βάσανα της σκλαβιάς και καταγράφονται τα κατορθώματα της Ελλάδας.

Για τον Σολωμό η Ελευθερία σημαίνει πολιτική και εθνική ανεξαρτησία. Είναι η ελευθερία ενός λαού, των Ελλήνων, ταυτόχρονα όμως είναι και η ελευθερία όλων των άλλων λαών που αγωνίστηκαν για την εθνική τους ανεξαρτησία. ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» μαζί με τους «Ελεύθερους πολιορκημένους» αποτέλεσαν έργα σταθμούς στην ποίηση του, όχι μόνο γιατί μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες αλλά γιατί ενίσχυσαν το κίνημα του φιλελληνισμού και ενέπνευσαν κάθε υποταγμένο σε όλη τη γη.

Ο ποιητής μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο ανέλαβε να ενθουσιάσει, να νουθετήσει τον λαό, να ερμηνεύσει και να δικαιολογήσει τον Αγώνα των Ελλήνων. Τα δημοτικά τραγούδια έπαιρναν τώρα καινούργιο νόημα και οι αρχαίοι συγγραφείς έριχναν φως στην επιθυμία των Ελλήνων για εθνική ανεξαρτησία. Οι Έλληνες δεν ήταν πλέον ένας λαός δούλων απροσδιορίστου φυλετικής προελεύσεως, αλλά ένας λαός Χριστιανικός με κοινή γλώσσα και ένδοξο παρελθόν.

Ο «Ύμνος εις την Ελευθερία» δεν αποτελεί μια ενθουσιώδη, διδακτική σύνθεση αλλά μια πολιτική πράξη με την ευρύτερη σημασία, που ερμηνεύει, θεμελιώνει και αξιοποιεί την Επανάσταση. Η Ελευθερία αποτυπώνεται και στο εθνικό μας σύμβολο. Οι εννέα λωρίδες της ελληνικής σημαίας αντιστοιχούν στις συλλαβές της ιστορικής φράσης «Ελευθερία ή Θάνατος», όπως παράλληλα και στα γράμματα της λέξης «Ελευθερία». Το γαλάζιο του απέραντου ουρανού και το λευκό χρώμα των αφρισμένων κυμάτων της θάλασσας οδηγούν αιώνες τον ελληνισμό. Ο Σταυρός συμβολίζει την επικρατούσα θρησκεία της Ελλάδος, την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία. Επίσης, ήταν σύμβολο των Ελλήνων θαλασσοπόρων και συμβόλιζε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Διαχρονικά, πανανθρώπινα τα μηνύματά της, εμπνέουν κάθε υποταγμένο.

Ο ποιητής κινούμενος απ’ τον επαναστατικό ενθουσιασμό της εποχής του τονίζει επίσης και την ταχύτητα με την οποία το απελευθερωτικό κίνημα σαρώνει τη για αιώνες εδραιωμένη κυριαρχία των Τούρκων. Η θεϊκή Ελευθερία δρα με τρόπο βίαιο και γοργό προκειμένου να επιστρέψει εκ νέου στην πολύπαθη χώρα. Η ανάδυση, μάλιστα, της Ελευθερίας βασίζεται στους ιερούς νεκρούς των Ελλήνων. Στους ανθρώπους εκείνους που θυσιάστηκαν για χάρη της πατρίδας τους, αλλά και στους προγόνους των Ελλήνων, οι οποίοι ύμνησαν και τίμησαν με το παράδειγμά τους την αξία της ελευθερίας. Με το παράδειγμα των προγόνων μας και με τη θυσία των συμπατριωτών μας να δίνουν κουράγιο και δύναμη στους μαχόμενους Έλληνες, η Ελευθερία επανέρχεται γεμάτη γενναιότητα, όπως και πρώτα, όπως και τότε που οι Έλληνες δεν μπορούσαν να ζουν παρά μόνο, αν ήταν ελεύθεροι.

Η επιφώνηση του τελευταίου στίχου «Χαίρε, ω χαίρε Ελευθεριά» συνδέει την έλευση της Ελευθερίας με τη χαρά και την αγαλλίαση που προκαλεί στους Έλληνες η αίσθηση πως σύντομα θα κατορθώσουν να ζήσουν και πάλι ελεύθεροι.

Χρίστος  Π.  Γαληρόπουλος

ΜSc Φιλόλογος – Ιστορικός Α.Π.Θ

Το άρθρο «Ύμνος εις την ελευθερία» των Ελλήνων και όλων των εθνών (του Χρίστου Π. Γαληρόπουλου) εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Συμπληρώθηκαν ήδη μισός αιώνας από τη δημοκρατική εκτροπή που υπέστη η χώρα μας από τη χούντα της 21^ης Απριλίου 1967. Σε κάποιους σήμερα μπορεί να φαντάζει το γεγονός αυτό ως τυχαίο ή ασήμαντο. Το αντίθετο. Πολλά έχουν ειπωθεί για τα έργα και τις ημέρες των συνταγματαρχών. Τους βασανισμούς και τις εκτοπίσεις των αντιφρονούντων, τους κατ’ οίκον περιορισμούς, την αναστολή των ελευθεριών μέσα από αναγκαστικά διατάγματα και την εφαρμογή διατάξεων περί κατάστασης πολιορκίας.  Ο τότε πολιτικός κόσμος δεν ήταν άμοιρος ευθυνών. Με πράξεις του και παραλείψεις του και μέσα στα πλαίσια του ψυχρού πολέμου οδήγησε την κατάσταση στην ολοκληρωτική εκτροπή της δημοκρατίας η οποία ως τότε υπήρχε σχεδόν κατ΄ επίφαση.

Η Ένωση Κέντρου και η Ε.Ρ.Ε το 1967 είχαν συμφωνήσει για τη διενέργεια  εκλογών στις 28 Μαΐου. Ο Γεώργιος Παπανδρέου σκόπευε να ξεκινήσει την προεκλογική του εκστρατεία από τη Θεσσαλονίκη στις 23 Απριλίου 1967. Και τα δύο κόμματα συμφωνούσαν ότι η μόνη λύση για την έξοδο από την κρίση ήταν οι εκλογές. Η έως τότε διακυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου υπήρξε ριζοσπαστική στο ζήτημα του Κυπριακού σε βαθμό να προκαλέσει την αντίδραση των Η.Π.Α. Συνακόλουθη ήταν και η ενδυνάμωση των ανακτόρων και των ενόπλων δυνάμεων έναντι της κυβέρνησης. Ο Παπανδρέου θέλησε να ελέγξει το στρατό αναλαμβάνοντας το υπουργείο άμυνας και ορίζοντας δικούς του αξιωματικούς στα ανώτερα κλιμάκια. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αρνήθηκε και ο Παπανδρέου εξωθήθηκε σε παραίτηση.

Το στέμμα έφερε ευθύνη καθώς με τη στάση του δημιούργησε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και έδωσε τη δυνατότητα στους επίδοξους δικτάτορες να εκμεταλλευτούν την κρίση και να προκαλέσουν την κατάργηση του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος καταλαμβάνοντας την εξουσία. Το σαμποτάζ στον Έβρο που ο Παπαδόπουλος απέδωσε σε κομμουνιστικό δάκτυλο δεν ήταν παρά μία ένδειξη ή προμήνυμα της διάθεσης του στρατού να αναμειχθεί ενεργά στα πολιτικά πράγματα με όποιο πρόσχημα.

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος σε περίπτωση που κέρδιζε ο Παπανδρέου τις εκλογές θα παρενέβαινε με την επιβολή δικτατορίας με αξιωματικούς έμπιστους του. Είναι η γνωστή χούντα των στρατηγών. Φαίνεται όμως ότι τόσο οι στρατηγοί, όσο τα ανάκτορα και όλος ο πολιτικός κόσμος πιάστηκαν στον ύπνο από τη χούντα των συνταγματαρχών. Με συνταγματική πράξη που υπέγραψε ο βασιλιάς Κωνσταντίνος νομιμοποιούνταν η κατάργηση της δημοκρατίας.

Οι ένοπλες δυνάμεις αναγνωρίζονταν ως η μόνη πηγή εξουσίας. Μέχρι το Δεκέμβριο η χώρα κυβερνιόταν με αναγκαστικά διατάγματα που υπέγραφε ο βασιλιάς. Όταν ο Παπαδόπουλος ενημερώθηκε για το σχεδιαζόμενο αντιπραξικόπημα από το στρατηγό Ζωιτάκη,  έδιωξε το βασιλιά και στη θέση αυτού, ως αντιβασιλιά, τοποθέτησε τον πληροφοριοδότη του, πράγμα παράνομο, αφού δεν προβλεπόταν αποχή του βασιλιά από τα καθήκοντά του και ύπαρξη αντιβασιλιά.

Το καθεστώς για να αποκτήσει διεθνή ερείσματα έθεσε σε ισχύ το 1968 σύνταγμα που λειτουργούσε ως προκάλυμμα  στην αναστολή των ελευθεριών. Ως το 1973 η χούντα αναζητούσε τρόπους  για διαιωνίσει την παρουσία της. Ο λαός δυσφορούσε και ο Γ. Παπαδόπουλος αποφάσισε να φιλελευθεροποιήσει το καθεστώς θέτοντας σε ισχύ ένα νέο πολιτειακό καθεστώς. Την αβασίλευτη δημοκρατία.

Την 1^η Ιουνίου καταργήθηκε η βασιλεία και αντικαταστάθηκε από την προεδρική κοινοβουλευτική δημοκρατία. Προσωρινός πρόεδρος ο ίδιος ο Παπαδόπουλος. Ο πρόεδρος και πρωθυπουργός θα ασκούσε την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία ως τις 21 Δεκεμβρίου 1973 ημέρα που ανέλαβε την υποχρέωση να προκηρύξει εκλογές. Μία μεταβατική διάταξη προέβλεπε  ότι σε περίπτωση που το αποτέλεσμα δεν ήταν της αρεσκείας του Παπαδόπουλου θα κήρυσσε επ΄ αόριστον στρατιωτικό νόμο. Ο Παπαδόπουλος ετοίμαζε τη δική του μεταπολίτευση, η οποία δεν ήρθε ποτέ .

Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος διακόπηκε από τη εξέγερση του πολυτεχνείου στις 17 Νοεμβρίου 1973. Μετά το πολυτεχνείο δεν ήρθε η πτώση της χούντας, αλλά του Παπαδόπουλου. Ο Ιωαννίδης, «ο αόρατος δικτάτορας», τον ανέτρεψε για λόγους που συνδέονται με το διεθνή παράγοντα (Η.Π.Α) και ως τον Ιούλιο του 1974 κάθε ίχνος θεσμικού καθεστώτος καταστρατηγήθηκε. Η στροφή προς τον ολοκληρωτισμό και την τρομοκρατία δε συμβάδιζε με την ελληνική αλλά και τη διεθνή συγκυρία. Το τέλος του πολέμου στο Βιετνάμ και η αλλαγή του καθεστώτος στη Πορτογαλία άνοιγαν το δρόμο για τον εκδημοκρατισμό.

Η χούντα του Ιωαννίδη φαίνεται ότι όχι μόνο δεν είχε κατανοήσει την ανάγκη αυτή αλλά με την ανόητη και καθ’ όλα προδοτική ανατροπή του Μακάριου στην Κύπρο έδωσε τη αφορμή στην Τουρκία να εισβάλλει στο νησί, ενεργοποιώντας έναν όρο της συνθήκης Ζυρίχης-Λονδίνου που είχαν συνυπογράψει από κοινού Ελλάδα-Τουρκία – Μ. Βρετανία και αφορούσε την παρέμβαση των τριών δυνάμεων σε περίπτωση που το νησί απειληθεί ή ο οιοσδήποτε θελήσει να ανατρέψει τις ισορροπίες στην Κύπρο. Η εισβολή του Αττίλα κατέδειξε ότι η χούντα του Ιωαννίδη ήταν ανέτοιμη να ανταποκριθεί στις περιστάσεις αφού έπειτα από το φιάσκο της επιστράτευσης και την άρνηση του Γ΄ σώματος στρατού να πολεμήσει, εναπέθεσε τις ελπίδες της στο διεθνή παράγοντα για να αποτρέψει έναν Ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Δυστυχώς, σήμερα, υπάρχουν συνάνθρωποί μας που παραγνωρίζουν την πραγματικότητα σε σημείο που κονιορτοποιούν ιδέες φιλελεύθερες και δημοκρατικές στο βωμό της ημιμάθειάς τους.   Τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, ο αναβρασμός που επικρατούσε στην Κύπρο έφθασε στα όρια έκρη­ξης. Το κίνημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακα­ρίου που είχε υποθάλψει η χούντα της Αθήνας και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε τραυμάτισαν βα­θύτατα τις μετέπειτα σχέσεις των πέντε χωρών που είχαν άμεσα εμπλακεί: Κύπρος, Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία και ΗΠΑ. Το ιστορικό των εξελίξεων της περιόδου παραμένει αποσπασματικό και πολλές πτυχές παραμένουν ακόμη άγνωστες κυπριακή κρίση του 1974 ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεταβαλλό­μενης  αμερικανικής επιρ­ροής στην Ελλάδα και την Τουρκία.. Τελικά όμως θα μείνει αναπάντητο το ερώτημα σχετικά με το βαθ­μό κατά τον οποίο η αμερικανική «ανικανότητα» το 1974 αναφορικά με το κίνημα που είχε υποθάλψει η Ελλάδα και την τουρκική εισβολή που ακολούθησε ήταν αποτέλεσμα αδυναμίας ή απροθυμίας χρήσης μοχλών επιρροής που την εποχή εκείνη ήταν στη διά­θεση των Η.Π.Α.

Οι πολιτικοί πήραν ξανά  την  εξουσία και με μετριοπαθή στάση αποκατέστησαν τη συνέχεια με τη πριν του 1967 κατάστασης. Ο πολιτικός κόσμος αντιλαμβανόταν  την  εξουσία με δημοκρατικότερο και σαφώς προσεκτικότερο τρόπο. Η νομιμοποίηση του Κ.Κ.Ε αποτελούσε πράξη προόδου. Το σύνταγμα του 1975, παρ’ όλες τις ατέλειες του υπήρξε από τα πιο φιλελεύθερα που γνώρισε ο τόπος. Ωστόσο γεγονός παραμένει ότι  η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο υπήρξε η αιτία της πτώσης της χούντας το 1974 αφήνοντας πίσω της τους 1619 αγνοούμενους συμπατριώτες μας που κατάπιε ο αδηφάγος Αττίλας και το 37% του κυπριακού εδάφους υπό τουρκική κατοχή.

Ο «συνωστισμός» των ελευθεριών και της δημοκρατίας υπήρξε ένα μάθημα για  την διαχείριση  της εξουσίας, του κοινοβουλευτικού ήθους και της συνταγματικής εναρμόνισης πολιτών και πολιτικών ως τις μέρες μας. Η δημοκρατία αποτελεί το πολίτευμα που οδηγεί στην ευημερία, την πρόοδο και την προκοπή ανθρώπων και κρατών. Αποτελεί την κατάκτηση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Ωστόσο, εδράζεται στη συμμετοχή όλων. Δυστυχώς όσο η απάθεια νικά τη συμμετοχή, όσο η μαζικότητα ηττάται από την περιθωριακή ιδιώτευση, όσο η δημιουργική σκέψη ταπεινώνεται από την κάθε λογής προπαγάνδα, τόσο ο λαός  μας θα υποχωρεί κοινωνικά.

Όσο οι νέοι μας θα «συνωστίζουν» τα όνειρά τους και την ικμάδα του νου και της ψυχής τους σε επαγγελματικές  επιλογές που εξασφαλίζουν ένα στοιχειώδες ημερομίσθιο, τόσο θα βυθίζουμε την καλύτερη γενιά Ελλήνων στον απύθμενο συντηρητισμό που δεν αφήνει να αναδειχτούν οι βαθύτερες αιτίες χρόνιων προβλημάτων και να επιλυθούν.

Οι ηθικοί αυτουργοί  ενεργειών που θέτουν εν αμφιβόλω τη δημοκρατική νομιμότητα βρίσκονται απέναντι στον καθρέφτη καθενός από μας. Η ιστορία επαναλαμβάνεται και μας επιβεβαιώνει με τον ίδιο τρόπο. Άραγε σε μια χώρα που ισχυρίζεται ότι γέννησε τη δημοκρατία, ο μόνος δρόμος επίλυσης των αιτημάτων κάθε τάξης ή συντεχνίας είναι η κατάληψη; Ασφαλώς όχι. Το Νοέμβρη του 1973 οι νέοι ζητούσαν δουλειά (ψωμί), επαγγελματικές και μορφωτικές προοπτικές (παιδεία) και δημοκρατία (ελευθερία). Τα αιτήματα είναι σήμερα επίκαιρα όσο ποτέ. Η εργασία αντικαταστάθηκε από την απασχολησιμότητα (ψωμί ;), η μόρφωση έγινε εξειδικευμένη βαθμοθηρική εκπαίδευση (παιδεία 😉 και δημοκρατία υποχώρησε στην οχλοκρατία των λίγων (ελευθερία ;).

Η δημοκρατία είναι πολύτιμη και χρειάζεται περιφρούρηση με ένα νομικό οπλοστάσιο ικανό να λειτουργεί αποτρεπτικά σε όποιον θελήσει να «συνωστίσει» τις ελευθερίες κα τα  δικαιώματα όλων μας με όποιον τρόπο και αν φαντάζεται.. Όπλο  στη φαρέτρα των πολιτών, η ευρεία και σε βάθος γνώση των γεγονότων του παρελθόντος και μόνος νοηματοδότης, η συμμετοχή.

Ο Βολτέρος έλεγε ότι « Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο από μια καχεκτική εικόνα των ανθρώπινων κακοτυχιών και εγκλημάτων που, αν δε διδαχτούν, θα ξανασυμβούν».

Το άρθρο Όταν η Δημοκρατία και η Ελευθερία «συνωστίζονται» (του Χρίστου Π. Γαληρόπουλου) εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Ένα από τα σημεία κεφαλαιώδους σημασίας της ιστορίας της πατρίδας μας είναι η πορεία του μικρασιατικού Ελληνισμού. Πολλά έχουν γραφτεί, έχουν ειπωθεί κατά καιρούς, από ειδήμονες, αυτόπτες μάρτυρες, πρόσφυγες και επικριτές ή οπαδούς πολιτικών και στρατιωτικών παραγόντων που με λάθη, παραλείψεις, ή και παρορμητικές αποφάσεις υπό την πίεση της κοινής γνώμης, επιτάχυναν τα γεγονότα προς την εκδήλωση μιας κρίσης που άφησε μια βαθιά και ανοιχτή πληγή στη σάρκα του Ελληνισμού.

Πέρα και πάνω από όλα αυτά η νηφάλια αποτύπωση γεγονότων είναι εξαιρετικά σημαντική προκειμένω να τεθεί στη βάσανο του σεβαστού αναγνωστικού κοινού και να γίνει κατανοητό ότι η θέση της χώρας μας στον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη είναι απόρροια και των συμμαχιών ή αντιδικιών με τους διεθνείς οικονομικοπολιτικούς παράγοντες.

Αμέσως μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου πραγματοποιήθηκε διάσκεψη στο Παρίσι, όπου αποφασίστηκε η παραχώρηση της περιοχής της Σμύρνης στην Ελλάδα. Ύστερα από αυτή την απόφαση η 1η μεραρχία του Ελληνικού στρατού αποβιβάστηκε στη Σμύρνη στις 2 Μαΐου του 1919. Οι Τούρκοι όμως αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν την συνθήκη και ξεκίνησαν ανταρτοπόλεμο με αποτέλεσμα η απόβαση του Ελληνικού στρατού να μετατραπεί σε εκστρατεία.

Στη διάσκεψη του Λονδίνου (1920) αποφασίστηκε η οριστική παραχώρηση της Θράκης και της Σμύρνης στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου το ελληνικό στρατηγείο μεταφέρθηκε από την Θεσσαλονίκη στη Σμύρνη υπό τον Λεωνίδα Παρασκευόπουλο. Ύστερα από πιέσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου οι Μεγάλες δυνάμεις έδωσαν τη συγκατάθεση τους για προέλαση του Ελληνικού στρατού στην ενδοχώρα της Μικράς Ασίας με αποτέλεσμα ένα μήνα αργότερα να πραγματοποιηθεί η συνθήκη των Σεβρών, όπου θα επικυρωνόταν η προσάρτηση της Μικράς Ασίας στο Ελληνικό κράτος ενώ μέχρι τις 10 Αυγούστου θα ακολουθούσε και η προσάρτηση της Ανατολικής Θράκης και των νησιών του Αιγαίου. Η μεγαλύτερη Ελλάδα, χωρικά και γεωγραφικά, η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών ήταν πλέον γεγονός.

Παράλληλα με τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού, στο τουρκικό στρατόπεδο επικρατούσε εμφύλια διαμάχη μεταξύ της στρατιωτικής και πολιτικής εξουσίας. Ο Κεμάλ Ατατούρκ είχε επαναστατήσει κατά του Σουλτάνου και είχε συγκροτήσει, με την σύμφωνη γνώμη της Τουρκικής εθνοσυνέλευσης, κυβέρνηση. Μια από τις πρώτες του κινήσεις ήταν η μεταφορά της πρωτεύουσας από την Κωνσταντινούπολη, η οποία είχε καταληφθεί από τα συμμαχικά στρατεύματα, στην Άγκυρα. Από εκεί ο Ατατούρκ οργάνωσε συστηματικότερα την αντεπίθεση του. Επιπλέον είχε καταφέρει να υπογράψει ανακωχή με την Ρωσία και την Γαλλία έτσι ώστε να εξασφαλίσει τα νώτα του.

 Κρίσιμη καμπή για την εξέλιξη της Μικρασιατικής εκστρατείας αποτέλεσαν οι εκλογές του 1920. Ο Βενιζέλος έπειτα από την αδιαμφισβήτητη διπλωματική επιτυχία προκήρυξε εκλογές για να ανανεώσει την κυβερνητική του θητεία, αφού ήδη είχε υπερβεί τα χρονικά περιθώρια που επέτρεπε το σύνταγμα της χώρας. Το αποτέλεσμα των εκλογών, το οποίο κατέδειξε την δυσαρέσκεια του Ελληνικού λαού για την παρατεταμένη παραμονή των Ελληνικών στρατευμάτων στην Μικρά Ασία, ήταν καθοριστικό για την μετέπειτα ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ηττήθηκε στις εκλογές από τον Δημήτριο Γούναρη, ο οποίος στις προεκλογικές του δεσμεύσεις είχε περιλάβει την άμεση διακοπή των εχθροπραξιών. Απευθυνόμενος στα μύχια της ψυχής των συγγενών των Ελλήνων στρατιωτών και υποσχόμενος τον επαναπατρισμό τους, προκάλεσε την συντριπτική ήττα του Βενιζέλου. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση δεν κράτησε την υπόσχεσή της.

Η Τουρκία με ηγέτη τον Κεμάλ Ατατούρκ κατάφερε να συνθηκολογήσει μετά την Γαλλία, Ρωσία και με την Ιταλία και να επιτύχει την προμήθεια του Τουρκικού στρατού με πολεμικό υλικό από τις προαναφερόμενες χώρες. Ο Ελληνικός στρατός κατέλαβε καίρια στρατηγικά σημεία (Εσκί-Σεχίρ & Αφιόν-Καραχισάρ), πέρα από τη ζώνη της Μικρασίας που υπήρχαν καλά θεμελιωμένα και απαράγραπτα ιστορικά δικαιώματα. Ο νέος πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης της Τουρκίας ακολουθούσε μεθοδικά την τεχνική της ελεγχόμενης οπισθοχώρησης, ώστε να μοιάζει η ελληνική προέλαση ως επιθετική ενέργεια. Με το πέρασμα του χρόνου η εκστρατεία εξελίχθηκε οικονομικά δυσβάσταχτη για το Ελληνικό κράτος αφού κόστιζε 8.000.000 δραχμές ημερησίως. Ο Κεμάλ με μυστική συμφωνία με τους Γάλλους ακυρώνει την συνθήκη των Σεβρών ενώ παράλληλα οι Γάλλοι εγκαταλείπουν την Κιλικία αφήνοντας άφθονο πολεμικό υλικό στα χέρια των Τούρκων

Τον Μάιο του 1922 ο αντιστράτηγος Αναστάσιος Παπούλας παραιτήθηκε λόγω της άρνησης της νέας κυβέρνησης Παπαναστασίου  να του στείλει ενισχύσεις. Στη θέση του ανήλθε ο Γεώργιος Χατζηανέστης, ο οποίος διέπραξε ένας μοιραίο λάθος, υπάγοντας απ’ ευθείας στη στρατιά τα τρία σώματα στρατού. Την ίδια εποχή πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες αλλαγές στο στράτευμα με αποτέλεσμα πολλοί έμπειροι αξιωματικοί να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Η νέα κυβέρνηση ζήτησε την άδεια των συμμάχων για στρατιωτική επιχείρηση στην Κωνσταντινούπολη. Η γαλλική όμως κυβέρνηση αρνήθηκε και επισήμανε ότι δόθηκαν εντολές στα συμμαχικά στρατεύματα κατοχής στην Κωνσταντινούπολη και την Μ. Ασία να εμποδίσουν κάθε ελληνική κίνηση για την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης.

Σε αντίθεση με τους Έλληνες αξιωματικούς, οι οποίοι βρίσκονταν σε μια μεγάλη πλάνη, ο Κεμάλ Ατατούρκ γνώριζε πολύ καλά τις δυνάμεις του στρατού αλλά και τις μαχητικές ικανότητες του αντιπάλου στρατοπέδου. Χαρακτηριστικό είναι ότι από τους 177.000 Έλληνες στρατιώτες, μόνο οι 70.000 ήταν μάχιμοι ενώ οι υπόλοιποι απασχολούνταν σε διοικητικές υπηρεσίες. Ο τουρκικός στρατός είχε φροντίσει να εφοδιαστεί με καινούρια ανεπτυγμένα πυροβόλα, τα οποία τελικά έκριναν την έκβαση της μάχης στο Αφιόν Καραχισάρ. Σε αντίθεση με τους Έλληνες αξιωματικούς, οι οποίοι είχαν κερδίσει αξιώματα χωρίς να έχουν πολεμήσει σε πεδία μαχών, οι Τούρκοι αξιωματικοί είχαν λάβει μέρος σε πολλές δύσκολες μάχες και είχαν κερδίσει επάξια τον βαθμό τους.

Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και το ιππικό του Κεμάλ του οποίου ο σκοπός ήταν να ανακόψει τον εφοδιασμό των Ελλήνων και ταυτόχρονα να ξεσηκώσει τους πληθυσμούς των υπό κατοχή περιοχών σε εξέγερση. Από την άλλη πλευρά ο Ελληνικός στρατός, ταλαιπωρημένος από τις μάχες, ήταν δυσκίνητος και ανοργάνωτος. Ο πολεμικός εξοπλισμός ήταν αρχαϊκός ενώ η τροφοδοσία των ενόπλων δυνάμεων δυσλειτουργούσε. Το σοβαρότερο λάθος όμως ήταν η, πραγματικά εγκληματική, άγνοια της ποιότητας των αντιπάλων. Ο τουρκικός στρατός τη στιγμή της πλήρους αποδιοργάνωσης των ελληνικών δυνάμεων ξεκίνησε αντεπίθεση που προκάλεσε την  ταχύτατη κατάρρευση του μετώπου. Οι Έλληνες οπισθοχωρούσαν με άτακτο τρόπο και σε όλα τα επίπεδα. Η μικρασιατική ελληνική τραγωδία, η μικρασιατική καταστροφή για τους Έλληνες με τις βαρύτατες συνέπειες σε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο,  υμνήθηκε από τους Τούρκους ιστοριογράφους ως η τουρκική απελευθέρωση.

Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στο διπλωματικό  πεδίο όπου ο Ελευθέριος Βενιζέλος που επανήλθε στο προσκήνιο μετά την συντριβή των αντιπάλων του, προσδοκούσε να εκμεταλλευτεί τις ευρωπαϊκές συμμαχίες για να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη για την Ελλάδα, αφού ταυτόχρονα, είχε θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο για την αποκατάσταση των προσφύγων οι οποίοι λειτούργησαν ως η μαγιά για την πληθυσμιακή πύκνωση του ελληνικού στοιχείου ιδίως σε περιοχές όπως η Μακεδονία και η Θράκη. Βοήθησαν σε οικονομικό επίπεδο ως φθηνό εργατικό δυναμικό και αναζωογόνησαν με το πλούσιο πνευματικό τους υπόβαθρο την ελληνική πολιτισμική δημιουργία.

Επιπλέον η στρατιωτική κατάσταση είχε μεταβληθεί. Ο ελληνικός στρατός είχε ανασυγκροτηθεί στον Έβρο με νέους  αξιωματικούς και σε τίποτα δεν θύμιζε το μπουλούκι του Αυγούστου. Προείχε επίσης για τον Κεμάλ και η εσωτερική ανασυγκρότηση μιας χώρας κατεστραμμένης από τον πόλεμο και με ένα πληθυσμό κουρασμένο από τις πολεμικές συγκρούσεις. Ο Τούρκος ηγέτης , είχε στο νου του να ξεκινήσει άμεσα τις βαθιές μεταρρυθμίσεις με στόχο την ομογενοποίηση και τον εξευρωπαϊσμό του οθωμανικού κράτους. Του ήταν αναγκαία λοιπόν μια μακρά περίοδος ειρήνης.

Παράλληλα υπήρχαν και μια σειρά εξωτερικοί παράγοντες που του επέβαλαν μια στροφή στην πολιτική του.

Οι Άγγλοι επέμεναν να φανεί υποχωρητική η Τουρκία με αντάλλαγμα την παραχώρηση του τριγώνου του Καραγάτς έτσι ώστε να επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε μια βδομάδα. Στην ίδια την Αγγλία είχε αλλάξει η κατάσταση. Το φιλελεύθερο κόμμα έχανε  έδαφος,  οι εργατικοί κέρδιζαν καθημερινά καινούργιες μάζες και οι συντηρητικοί ήθελαν να εμφανίσουν αποτελέσματα στην Ανατολή εξασφαλίζοντας τα πετρέλαια της Μοσούλης. Αν ο Κεμάλ δεν υποχωρούσε στην Αγγλία θα έμενε μόνος απέναντι στη Γαλλία που διεκδικούσε πολλά στο χώρο του σημερινού Λιβάνου, του Ιράκ και της Συρίας.

Υπήρχε επίσης ένας καινούργιος παράγοντας που έπαιζε πια σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις στην περιοχή. Η Σοβιετική Ρωσία που πίεζε τον Κεμάλ να μην υποχωρήσει στις αγγλογαλλικές απαιτήσεις. Μπορεί η Σοβιετική Ρωσία να μην είχε γίνει ακόμη παγκόσμια δύναμη όμως το κύρος της στις ευρωπαϊκές μάζες ήταν μεγάλο. Ακόμη οι σοβιετικοί μπορούσαν να χτυπήσουν τις τουρκικές δυνάμεις από τον Καύκασο και τον Πόντο. Ο Κεμάλ τα υπολόγιζε όλα αυτά και παρά το ότι στο εσωτερικό χτύπησε τους Τούρκους κομμουνιστές ( το 1921 εξόντωσε την ηγεσία του νεοιδρυμένου Κομμουνιστικού Κόμματος της Τουρκίας) στην εξωτερική πολιτική δεν μπορούσε να ακολουθήσει αντισοβιετικό δρόμο. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκείνη την εποχή οι Τούρκοι αντιπρόσωποι πηγαινοερχόταν στην Μόσχα.

Όλα αυτά που αναφέραμε παραπάνω οδήγησαν στην αλλαγή της τουρκικής στάσης και του κλίματος στη Λωζάνη. Μετά από όλα αυτά στις 24 Ιουλίου 1923 υπογράφτηκε στη μεγάλη αίθουσα του Πανεπιστημίου της Λωζάνης η ελληνοτουρκική συμφωνία. Η συμφωνία αποτελέστηκε από 143 άρθρα, ενώ σ’ αυτήν προσαρτήθηκαν, πέντε ειδικές συμβάσεις, τέσσερις δηλώσεις, μία συμφωνία, μια τελική πράξη, καθώς και διάφορες επεξηγηματικές επιστολές ή συμφωνίες.

Η συνθήκη της Λωζάνης αποτέλεσε την ταφόπλακα στην Μεγάλη Ιδέα με θύματα εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και περίπου 1.500.000 ξεριζωμένους Έλληνες πολλοί από τους οποίους χάθηκαν στους δρόμους της προσφυγιάς ή τις πρώτες μέρες του ερχομού τους στην Ελλάδα από τον Αύγουστο του 1922. Όμως από την άλλη μεριά ήταν και μια «σανίδα σωτηρίας» για μια κατεστραμμένη χώρα.

Μετά από τόσους αγώνες και θυσίες ο ελληνικός λαός επέστρεφε στον ειρηνικό βίο που απερίσπαστος να επιχειρούσε να βάλει τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους στα γεωγραφικά σύνορα που γνωρίζουμε σήμερα και που προσδιορίστηκαν με σαφήνεια από τα αναλυτικά κείμενα της συνθήκης της Λωζάνης που οφείλουμε να την διαφυλάττουμε με κάθε τρόπο απέναντι σε όποια τάση αναθεωρητισμού προσπαθεί να επιβάλλει η γειτονική Τουρκία.

Το άρθρο Από την Μικρασιατική καταστροφή στην εθνική ολοκλήρωση εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Είναι γνωστά τα γεγονότα της περιόδου 1967-1974, της περιόδου που οι ελευθερίες και το λαβωμένο από καιρό δημοκρατικό πολίτευμα οδήγησαν στα γεγονότα του πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973. Έπειτα ήρθε η πτώση της χούντας του Παπαδόπουλου. Ο Ιωαννίδης, «ο αόρατος δικτάτορας», ο μοιραίος άνθρωπος, ανέτρεψε το προηγούμενο καθεστώς για λόγους που συνδέονται με το διεθνή παράγοντα (Η.Π.Α) και ως τον Ιούλιο του 1974 κάθε ίχνος θεσμικού καθεστώτος καταστρατηγήθηκε. Η στροφή προς τον ολοκληρωτισμό και την τρομοκρατία δε συμβάδιζε με την ελληνική αλλά και τη διεθνή συγκυρία. Το τέλος του πολέμου στο Βιετνάμ και η αλλαγή του καθεστώτος στη Πορτογαλία άνοιγαν το δρόμο για τον εκδημοκρατισμό.

Ωστόσο η χούντα του Ιωαννίδη φαίνεται ότι όχι μόνο δεν είχε κατανοήσει την ανάγκη αυτή αλλά με την ανόητη και καθ’ όλα προδοτική ανατροπή του Μακάριου στην Κύπρο έδωσε τη αφορμή στην Τουρκία να εισβάλλει στο νησί, ενεργοποιώντας έναν όρο της συνθήκης Ζυρίχης-Λονδίνου  που είχαν συνυπογράψει από κοινού Ελλάδα-Τουρκία – Μ. Βρετανία και αφορούσε την παρέμβαση των τριών δυνάμεων σε περίπτωση που το νησί απειληθεί ή ο οιοσδήποτε θελήσει να ανατρέψει τις ισορροπίες στην Κύπρο. Η εισβολή του Αττίλα κατέδειξε ότι η χούντα του Ιωαννίδη ήταν ανέτοιμη να ανταποκριθεί στις περιστάσεις αφού έπειτα από το φιάσκο της επιστράτευσης και την άρνηση του Γ΄ σώματος στρατού να πολεμήσει, εναπέθεσε τις ελπίδες της στο διεθνή παράγοντα για να αποτρέψει έναν Ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Δυστυχώς, σήμερα, υπάρχουν συνάνθρωποί μας που παραγνωρίζουν την πραγματικότητα σε σημείο που κονιορτοποιούν ιδέες φιλελεύθερες και δημοκρατικές στο βωμό της ημιμάθειάς τους.   Τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, ο αναβρασμός που επικρατούσε στην Κύπρο έφθασε στα όρια έκρηξης. Το κίνημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου που είχε υποθάλψει η χούντα της Αθήνας και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε τραυμάτισαν βαθύτατα τις μετέπειτα σχέσεις των πέντε χωρών που είχαν άμεσα εμπλακεί: Κύπρος, Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία και ΗΠΑ. Το ιστορικό των εξελίξεων της περιόδου παραμένει αποσπασματικό και πολλές πτυχές παραμένουν ακόμη άγνωστες κυπριακή κρίση του 1974 ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεταβαλλόμενης  αμερικανικής επιρροής στην Ελλάδα και την Τουρκία. Τελικά όμως θα μείνει αναπάντητο το ερώτημα σχετικά με το βαθμό κατά τον οποίο η αμερικανική «ανικανότητα» το 1974 αναφορικά με το κίνημα που είχε υποθάλψει η Ελλάδα και την τουρκική εισβολή που ακολούθησε ήταν αποτέλεσμα αδυναμίας ή απροθυμίας χρήσης μοχλών επιρροής που την εποχή εκείνη ήταν στη διάθεση των Η.Π.Α.

Οι πολιτικοί πήραν ξανά  την  εξουσία και με μετριοπαθή στάση αποκατέστησαν τη συνέχεια με τη πριν του 1967 κατάστασης. Ο πολιτικός κόσμος αντιλαμβανόταν  την  εξουσία με δημοκρατικότερο και σαφώς προσεκτικότερο τρόπο. Η νομιμοποίηση του Κ.Κ.Ε αποτελούσε πράξη προόδου. Το σύνταγμα του 1975, παρ’ όλες τις ατέλειες του υπήρξε από τα πιο φιλελεύθερα που γνώρισε ο τόπος. Ωστόσο γεγονός παραμένει ότι  η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο υπήρξε η αιτία της πτώσης της χούντας το 1974 αφήνοντας πίσω της τους 1619 αγνοούμενους συμπατριώτες μας που κατάπιε ο αδηφάγος Αττίλας και το 37% του κυπριακού εδάφους υπό τουρκική κατοχή. Περίπου 200,000 εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα, περίπου 4,000 νεκροί, και 1619 δηλώθηκαν αγνοούμενοι. Οι Τούρκοι κατακτούν το 65% της καλλιεργήσιμης έκτασης , το 70% του ορυκτού πλούτου, το 70% της βιομηχανίας, το 80% των τουριστικών εγκαταστάσεων.

Ο «συνωστισμός» των ελευθεριών και της δημοκρατίας υπήρξε ένα μάθημα για  την διαχείριση  της εξουσίας, του κοινοβουλευτικού ήθους και της συνταγματικής εναρμόνισης πολιτών και πολιτικών ως τις μέρες μας. Η δημοκρατία αποτελεί το πολίτευμα που οδηγεί στην ευημερία, την πρόοδο και την προκοπή ανθρώπων και κρατών. Αποτελεί την κατάκτηση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Ωστόσο, εδράζεται στη συμμετοχή όλων. Δυστυχώς όσο η απάθεια νικά τη συμμετοχή, όσο η μαζικότητα ηττάται από την περιθωριακή ιδιώτευση, όσο η δημιουργική σκέψη ταπεινώνεται από την κάθε λογής προπαγάνδα, τόσο ο λαός  μας θα υποχωρεί κοινωνικά.

Η δημοκρατία είναι πολύτιμη και χρειάζεται περιφρούρηση με ένα νομικό οπλοστάσιο ικανό να λειτουργεί αποτρεπτικά σε όποιον θελήσει να «συνωστίσει» τις ελευθερίες κα τα  δικαιώματα όλων μας με όποιον τρόπο και αν φαντάζεται.. Όπλο  στη φαρέτρα των πολιτών, η ευρεία και σε βάθος γνώση των γεγονότων του παρελθόντος και μόνος νοηματοδότης, η συμμετοχή.

Ο Βολτέρος έλεγε ότι « Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο από μια καχεκτική εικόνα των ανθρώπινων κακοτυχιών και εγκλημάτων που, αν δε διδαχτούν, θα ξανασυμβούν».

Χρίστος Π. Γαληρόπουλος
MS.c Φιλόλογος Α.Π.Θ

Το άρθρο Χρίστος Γαληρόπουλος: “20 Ιουλίου 1974, η μαύρη επέτειος” εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Πολλές επαναστάσεις ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία είχαν λάβει χώρα στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο πριν από την μεγάλη επανάσταση του 1821. Άλλες από αυτές ήταν μικρότερης και άλλες μεγαλύτερης σημασίας, όλες όμως είχαν γενικά τοπικό χαρακτήρα. Η επανάσταση του 1821 ήταν η μόνη που οργανώθηκε προσεκτικά, πολλά χρόνια πριν την έκρηξή της στον ιστορικό ελληνικό γεωγραφικό χώρο στον απόηχο των μεγάλων γεγονότων που συγκλόνισαν την Ευρώπη (Γαλλική Επανάσταση του 1789, Ναπολεόντιοι πόλεμοι) αλλά και τον κόσμο (Αμερικανική επανάσταση του 1776), που δεν είχαν αντίκτυπο στις οπισθοδρομικές πλέον οικονομικοπολιτικοστρατιωτικές δομές της αχανούς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Όταν εκδηλώθηκε η ελληνική επανάσταση κυβέρνηση, συνεπώς και εξωτερική πολιτική δεν υπήρχαν, παρά μόνο μία επαναστατική κυβερνητική ομάδα χωρίς δύναμη. Ευτυχής συγκυρία για την ελληνική υπόθεση υπήρξε η παρουσία του Αλέξανδρου Υψηλάντη και ιδιαιτέρως του κόμη και Υπουργού Εξωτερικών  της Ρωσίας από το 1815 ως το 1822, Ιωάννη Καποδίστρια του μόνου Έλληνα που ήταν σε θέση να σχεδιάσει  διπλωματικές κινήσεις, γιατί γνώριζε τα γεωπολιτικά δεδομένα, τις εξελίξεις στις ρώσο-τουρκικές σχέσεις και που μπορούσε να επηρεάσει τη διεθνή πολιτική.

[«Το Συνέδριο της Βιέννης», πιθανώς πίνακας του Jean-Baptiste Isabey το 1819.]           Αρνητική , ωστόσο, υπήρξε  η στιγμή που έφτασε η είδηση της ελληνικής επανάστασης  στις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. Έξι μόλις χρόνια έπειτα από την ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλό και την συμφωνία  στο συνέδριο της Βιέννης το 1815 για την καθιέρωση ως υπέρτατου νόμου των εθνών της αρχής της νομιμότητας, κάθε φιλελεύθερο κίνημα θεωρούνταν όχι μόνο ανεπιθύμητο αλλά και καθ΄ολοκληρίαν εχθρικό. Η ιερή συμμαχία των μεγάλων δυνάμεων ήταν δεμένη στο διπλωματικό άρμα του καγκελαρίου της Αυστρίας Μέττερνιχ ο οποίος επεδίωκε τη συντήρηση της φεουδαρχίας δια μέσω των μοναρχικών  καθεστώτων και τη συντριβή των  επαναστατικών κινημάτων.

Επιπλέον οι μεγάλες δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία και Αυστρία υπήρξαν στην αρχή της εκδήλωσης της ελληνικής επανάστασης, αρνητικές για λόγους που κάθε άλλο άπτονται του συναισθήματος και της συμπάθειας προς τους Έλληνες. Η στάση τους , όπως συμβαίνει σε κάθε περίπτωση και σε κάθε εποχή στην εξωτερική πολιτική ενός κράτους υπαγορεύονταν από τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα που ήθελε να διαφυλάξει κάθε δύναμη.

Ειδικότερα η Αυστρία κατείχε  την Ουγγαρία και μέρος της Ιταλίας, οπότε το ελληνικό παράδειγμα φοβόταν ότι θα το ακολουθούσαν και οι λαοί που είχε καθυποταγμένους. Επίσης ο Μέττερνιχ διατύπωνε την ανησυχία του σχετικά με το ρωσικό παράγοντα, ο οποίος θα επιθυμούσε να εκμεταλλευτεί την επανάσταση για να επηρεάσει  τις εξελίξεις στη βαλκανική και να έχει οικονομική βάση στο μεσογειακό χώρο.

Aπό την άλλη πλευρά η Αγγλία ήταν οπαδός της αταλάντευτης συνέχειας και ακεραιότητας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αφού έτσι θα εμποδίζονταν οι Ρώσοι να διέλθουν από τα στενά του Ελλησπόντου προς τη Μεσόγειο θάλασσα. Επιπλέον η  Οθωμανική αυτοκρατορία προσέφερε στους Άγγλους τη δυνατότητα ανοιχτής οικονομικής πρόσβασης σε ολόκληρη την εγγύς και μέση ανατολή, κάτι που ,σαφώς, ένα ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος που θα στηριζόταν στη ναυτική του παράδοση , θα περιόριζε και θα έθετε εν κινδύνω. Αν σ΄ όλα αυτά προσθέσουμε και τις υπόνοιες της Αγγλικής διπλωματίας ότι η Ελληνική επανάσταση είχε σχεδιαστεί, οργανωθεί, υποστηριχθεί από τον τσάρο, γίνεται εύκολα αντιληπτός ο λόγος του έκδηλου ως τότε φιλοτουρκισμού που έτρεφε Αγγλικός παράγοντας.

Η Γαλλία προσκολλημένη και αυτή στις αρχές της νομιμότητας του συνεδρίου της Βιέννης έβλεπε θετικά την αρραγή ύπαρξη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, κυρίως ως μέσο ανάσχεσης της καθόδου της Ρωσίας στη Μεσόγειο. Η Ρωσία παρόλες  τις εχθρικές διαθέσεις που έτρεφε προς τους Οθωμανούς, δεν επιθυμούσε να συμβάλλει στη δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους από το φόβο μήπως προκληθεί διάσπαση της αυτοκρατορίας και οι αγγλογάλλοι προωθηθούν στα νότια της Ρωσίας. Γι΄ αυτό το λόγο και ο τσάρος Αλέξανδρος για να διασκεδάσει τις υπόνοιες ότι καθοδηγεί τους Έλληνες, έσπευσε να αποκηρύξει το κίνημα του Αλέξανδρου Υψηλάντη στις παραδουνάβιες ηγεμονίες και να τον διαγράψει από τους ρωσικούς στρατιωτικούς καταλόγους τόσο τον ίδιο όσο και τους στρατηγούς του.

Μέσα σ΄ ένα τόσο δυσμενές διεθνές περιβάλλον  ξεκίνησε ο ελληνικός ένοπλος αγώνας για την απελευθέρωση. Κάθε παρόμοια κίνηση στην υπόλοιπη Ευρώπη που ήταν έτοιμη να εκδηλωθεί καταπνιγόταν στο όνομα της νομιμότητας, της ασφάλειας των υπηκόων που εξέφραζε με τον καλύτερο τρόπο η ελέω θεού μοναρχία. Οι Έλληνες απογοητεύτηκαν από τη ρωσική στάση καθώς τη θεωρούσαν, λόγω του ομόθρησκου, ότι αποτελούσε το φυσικό της προστάτη. Ωστόσο, όπως ήδη έχει αναφερθεί υπήρξε ευτυχής συγκυρία η παρουσία στα πολιτικά πράγματα της Ευρώπης του Ιωάννη Καποδίστρια.

Στη διάρκεια του Συνεδρίου της Βιέννης, ο Καποδίστριας εξελίχθη σε Α’ διπλωματικό σύμβουλο του Τσάρου και τέλος, σε Υπουργό επί των Εξωτερικών. Ο τυπικός διορισμός του εκδόθηκε το 1815.  Εκεί ο Καποδίστριας συναντιέται με όλους τους επιφανείς Έλληνες που συρρέουν εκεί  (Μητροπολίτης Ιγνάτιος, Άνθιμος Γαζής, Γεώργιος Σταύρου, Ανδρέας Μουστουξίδης, Φίλιππος Χατζής, αδελφοί Μπαλάκη, ο στρατηγός Δούκας που υπηρετούσε στον αυστριακό στρατό, ο Ιωάννης Μαυρογένης, πρόξενος της Τουρκίας στη Βιέννη και άλλοι, μεταξύ των ο Αθ. Τσακάλωφ). Άλλωστε, ο Καποδίστριας φρόντισε να γνωριστεί με την ελληνική κοινότητα από το 1811. Η μοίρα τα έφερε έτσι, ώστε στη Βιέννη, εκεί που γεννήθηκε το κίνημα του Ρήγα, να πάρει σάρκα και οστά το όραμα της ελευθερίας των Ελλήνων. Η πνευματική αναγέννηση του έθνους υπήρξε ο στόχος των λόγιων της εποχής και απαραίτητη προϋπόθεση για την πολιτική απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό.

Το σχέδιο του Καποδίστρια που έχει εκφραστεί στο υπόμνημά τους προς τις Μεγάλες Δυνάμεις ήταν η ελευθερία της  Ελλάδας. Πίστευε ότι θα μπορούσε αξιοποιώντας τη θέση του να πετύχει η αυτονομία της Ελλάδας με τη βοήθεια του Τσάρου. Όμως η «αρχή της νομιμότητας» που πρέσβευαν οι μεγάλες δυνάμεις, καθεμιά για τους δικούς της λόγους, Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία και Πρωσία, αποτελούσε εμπόδιο σε κάθε φιλελεύθερη και επαναστατική κίνηση λαών που τελούσαν υπό καθεστώς δουλείας, όπως των  Ελλήνων. Ο  Ι. Καποδίστριας κατάφερε να αξιοποιήσει τον έκδηλο ανταγωνισμό των Ευρωπαϊκών δυνάμεων προς όφελος του ζητήματος της ελευθερίας. Γνώριζε πολύ καλά, κάτι που ίσως μας διαφεύγει εν μέρει σήμερα, ότι στο διπλωματικό πεδίο δε χωρούν συναισθηματισμοί και φιλίες. Η λογική της διαχείρισης ή διεύρυνσης των συμφερόντων πρωτεύει. Γι’ αυτό και προχώρησε με σταθερά διπλωματικά  βήματα θέτοντας κάθε φορά και ένα νέο αίτημα ερεθίζοντας πότε την τάση για επέκταση στη μεσόγειο της Ρωσίας και πότε ξυπνώντας τα αντιρωσικά ένστικτα φοβισμού της Αγγλίας.

Ο ελληνικός ένοπλος αγώνας κατέδειξε  ότι οι Έλληνες καταδυναστευόταν από βαρβάρους και ο αγώνας τους δεν ήταν τρομοκρατικός ή κοινωνικοανατρεπτικός αλλά εθνικοαπελευθερωτικός. Με κατάλληλους διπλωματικούς ελιγμούς ο Ι. Καποδίστριας κατάφερε αξιοποιώντας τα φοβικά αισθήματα και αντανακλαστικά των Ευρωπαίων να προωθήσει την Ελληνική υπόθεση σε σημείο που ούτε οι ίδιοι οι επαναστάτες είχαν οραματιστεί. Την ανεξαρτησία. Ο Καποδίστριας ανέλαβε Κυβερνήτης του μικρού Κράτους που δημιουργήθηκε, σαφώς μικρότερο των προσδοκιών των αγωνιστών και αντιστρόφως ανάλογο των θυσιών που είχε καταβάλει το ελληνικό έθνος . Ο ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων συνεχίστηκε και εκφράστηκε καθαρά με τη δολοφονία του Καποδίστρια και την έλευση του νεαρού Βαυαρού  Όθωνα που με τους αντιβασιλείς του καθόρισαν τις τύχες του νεαρού βασιλείου και έθεσαν ως ημερομηνία εορτασμού  της ελληνικής παλιγγενεσίας την ημέρα του ευαγγελισμού της Θεοτόκου συνδέοντας την ελληνική παράδοση με το θρησκευτικό συναίσθημα των Ελλήνων,

Το άρθρο Η εθνική αναπτέρωση του γένους (του Χρίστου Π. Γαληρόπουλου) εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Σε πείσμα των καιρών, που θέλει την τεχνοκρατική εκπαίδευση να έχει περιορίσει σε βαθμό αξιακής υποτίμησης τις κλασικές σπουδές στη χώρα μας, ο φιλόλογος καλείται να διδάξει τη γραφή διδάσκοντας στον μαθητή κυρίως λογοτεχνία και ζητώντας του ταυτόχρονα να παραγάγει κυρίως κείμενα επιχειρηματολογίας – τις γνωστές μας εκθέσεις. Βεβαίως, έχουν γίνει βήματα προς την σωστή κατεύθυνση, όπως προσπάθειες για εξοικείωση των μαθητών με διάφορα κειμενικά είδη πέρα από τα κείμενα γνώμης και τη λογοτεχνία. Ωστόσο, οι περισσότεροι μαθητές ούτε τη λογοτεχνία απολαμβάνουν ως αναγνώστες, ούτε κείμενα γνώμης και ανάπτυξης επιχειρημάτων μπορούν να συντάξουν, αφού ο προσχεδιασμένος λόγος επικρατεί και η αυτενέργεια περιττεύει.

Οι φιλόλογοι, σήμερα, βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Αντίθετα με τους φυσικούς ή τους μαθηματικούς, το αντικείμενο που διδάσκουν δεν κινεί το ενδιαφέρον της κοινωνίας έντονα. Ο γλωσσικός γραμματισμός γίνεται με αποσπασματικό τρόπο, από τις πρώτες τάξεις του γυμνασίου διδάσκεται με αυστηρά μεθοδολογικό ύφος, βυθισμένο σε ατέρμονες χρονικές και εγκλητικές αντικαταστάσεις (αρχαία ελληνικά)  που οδηγεί τους μαθητές στην έντονη αποστροφή των γλωσσικών μαθημάτων. Η ερμηνεία των θαυμάσιων κειμένων της ελληνικής γραμματείας χρειάζονται να μεταφραστούν για να γίνουν κατανοητά, σαν να επρόκειτο για μεταφορά από μία ξένη γλώσσα στην ελληνική!

Όσον αφορά τη σύνταξη νεοελληνικού κειμένου, οι μαθητές αντλούν ιδέες όχι από το ευρύτερο κοινωνικό, πολιτιστικό  περιβάλλον στο οποίο εντάσσονται αλλά από τα κείμενα της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης την οποία με έντονο ρυθμό παρακολουθούν (και ορθώς πράττουν) προκειμένου να κατακτήσουν ένα ακόμη εφόδιο στο δρόμο προς την μελλοντική τους αποκατάσταση.

Σήμερα, όταν ακούς τη λέξη φιλόλογος, κατευθείαν σου έρχεται στο μυαλό η κλασσική που μιλά μία παρωχημένη και ακατανόητη γλώσσα στους νέους και το αντικείμενο διδασκαλίας της περιττό. Η ιστορία αποτελεί, για την εκπαίδευσή μας, ένα μισητό μάθημα που μοιάζει ακατόρθωτο να παπαγαλίσει κανείς.

Στη χώρα της παράδοσης, του πολιτισμού, της ιστορίας και της αξιοθαύμαστης ελληνικής γλώσσας, γιατί η ενασχόληση με της κλασικές σπουδές γίνεται τόσο απωθητική;

Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Ναι, έχει δημιουργηθεί ένα αρνητικό στερεότυπο που και οι ίδιοι οι φιλόλογοι βοηθήσαμε με την εμμονή μας στην αναδιήγηση του κλέους των προγόνων. Δεν εκσυγχρονίσαμε τις μεθόδους μας, δεν διεκδικήσαμε την αλλαγή των συγγραμμάτων  στην εκπαίδευσή μας, δεν προωθήσαμε τη σύζευξή της με την τεχνολογία, ώστε οι νέοι μας να μην ενηλικιώνονται και παραμένουν ιστορικά αναλφάβητοι. Οι περισσότεροι φιλόλογοι βρίσκονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εκτελώντας χρέη εκπαιδευτικού και διδάσκοντας συγκεκριμένα κείμενα με συγκεκριμένες προσεγγίσεις που έχουν καθοριστεί από τη μέριμνα που επιδεικνύει το υπουργείο για ένα συγκεκριμένο λόγο. Τις πανελλαδικές εξετάσεις.

Είναι βεβαίως εραστές του λόγου, οι περισσότεροι χειρίζονται πολύ καλά την ελληνική γλώσσα, διαβάζουν στον ελεύθερο χρόνο τους έργα που εμπίπτουν στα ενδιαφέροντα ενός φιλολόγου. Ωστόσο αντιμετωπίζονται ως οι παρίες, πολλές φορές, της εκπαίδευσης το ίδιο και οι σπουδές τους. Δύο – τρεις ώρες την εβδομάδα επιβάλλονται από το σύστημα, μόνο και μόνο, γιατί ως μάθημα, με το διακριτικό τίτλο «έκθεση», εξετάζεται στις εξετάσεις για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο.

Ωστόσο ο φιλόλογος είναι αυτός που αγγίζει την ουσία της ανθρώπινης φύσης. Είναι ο ορισμός του παιδαγωγού καθώς μπορεί να διαπλάσει το ανθρώπινο μυαλό και την ψυχή, εμφυσώντας διαχρονικές αξίες ενός επιβλητικού πολιτισμού, εμφυσώντας την γλώσσα, την ιστορία, την παράδοση του έθνους μας που μόνο εφόδια μπορεί να χαρίσει στους νέους.  Είναι εκπληκτικό να μελετάς για τα μεγάλα πνεύματα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, όπως ο Όμηρος, ο Πλάτωνας, ο Σωκράτης, ο Σοφοκλής. Να ονειρεύεσαι μαζί με τον Καζαντζάκη, τον Καβάφη, Ελύτη, τον Ρίτσο και  να έρχεσαι σε επαφή με τους συμβολισμούς και τις ηθικές αξίες του πνευματικού κόσμου του τόπου που ζεις. Και όλα αυτά στην μελωδικότερη, αναλυτικότερη και απαράμιλλη ελληνική γλώσσα.

Η τελειότερη εξίσωση είναι ο ελληνικός λόγος! Γλωσσικός και μαθηματικός ταυτόχρονα. Εκείνος που θαυμάζουν και υμνούν όλοι στον κόσμο. Αριθμοί και γράμματα ταυτίζονται. Στις ανθρωπιστικές σπουδές, θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ισχυρές ακαδημαϊκές και ερευνητικές παραδόσεις και να αποτελέσουμε παγκόσμιο σημείο αναφοράς με συνάφειες και συνέργειες τμημάτων και σχολών από όλους τους κλάδους σπουδών αντίστοιχα με αυτές των μεγάλων πανεπιστημίων του εξωτερικού.

Ο ανθρωποκεντρικός προσανατολισμός είναι απαραίτητος και αυτό αναγνωρίζεται διεθνώς. Τυχεροί όσοι ασκούν αυτό το επάγγελμα και όσοι θελήσουν να υπηρετήσουν τις κλασικές σπουδές αναστρέφοντας τη σημερινή αλγεινή εικόνα που τους θέλει αναγκαστικά γελαστούς και σιωπηρά ξεχασμένους …

Χρίστος Π. Γαληρόπουλος

Ms.c Φιλόλογος Α.Π.Θ

Το άρθρο Χρίστος Γαληρόπουλος: Πάντα… γελαστοί και ξεχασμένοι; εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Μία από τις άγνωστες ημερομηνίες της ελληνικής ιστορίας είναι αυτή της 3^ης Φεβρουαρίου 1830. Πρόκειται ,ουσιαστικά, για την πρώτη επίσημη καταγραφή της Ελλάδας ως κράτους στη διεθνή πολιτική σκηνή. Λίγο πριν είχε προηγηθεί μία σειρά από μάχες με τον οθωμανικό στρατό και κοπιώδεις διπλωματικές παρεμβάσεις που οδήγησαν τους ευρωπαίους διπλωμάτες να αναθεωρήσουν την πολιτική του συνεδρίου της Βιέννης 1815 και να αναγνωρίσουν στους Έλληνες το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και τελικά της ανεξαρτησίας.

Κατά την τελική φάση του ελληνικού αγώνα για εθνική αποκατάσταση , τα ελληνικά στρατεύματα με επικεφαλής τον Δημήτριο Υψηλάντη, κέρδισαν την τελευταία μάχη εναντίον των Τούρκων στη Στερεά Ελλάδα, στη θέση Πέτρα της Βοιωτίας, στις 12 Σεπτεμβρίου 1829. Είχε προηγηθεί η νίκη στη μάχη του Μαρτίνου στις 29 Ιανουαρίου 1829. Στο μεταξύ, γαλλικά στρατεύματα υπό τον στρατηγό Maison, εγκαταστάθηκαν στην Πελοπόννησο, για να αναγκάσουν τον αιγυπτιακό στρατό σε άμεση υποχώρηση H Ελληνική Επανάσταση πέτυχε μετά από έναν εννιάχρονο πολεμικό και διπλωματικό αγώνα, να οδηγήσει στη δημιουργία του ελληνικού κράτους. Προηγήθηκαν διάφορα κινήματα που τάραξαν την παγιωμένη κατάσταση, με ανατρεπτικά κηρύγματα, επαναστάσεις, ανταρσίες, την κλεφτουριά. Στις αρχές του 1828, έφθασε στο Ναύπλιο ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο οποίος είχε οριστεί Κυβερνήτης της Ελλάδας από την Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον Απρίλιο του 1827.  

Μετά την πτώση της Ακρόπολης (24 Μαΐου 1827) η Επανάσταση του ’21 έπνεε τα λοίσθια. Στην Ηπειρωτική Ελλάδα είχε κατασταλεί και μόνο στο ανατολικό τμήμα της Πελοποννήσου παρέμενε ζωντανή. Κι εκεί, όμως, απειλείτο από τον Ιμπραήμ, που σκόπευε να εκστρατεύσει κατά του Ναυπλίου και της Ύδρας.

Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή για την Ελλάδα, η ευρωπαϊκή διπλωματία άλλαξε στάση και άρχισε να διάκειται ευμενώς προς την Επανάσταση. Συνέβαλε σε αυτό και ο νέος Υπουργός Εξωτερικών της Αγγλίας Γεώργιος Κάνινγκ, που έδωσε μια πιο φιλελεύθερη τροπή στην εξωτερική πολιτική της Γηραιάς Αλβιόνας. Έτσι, στις 24 Ιουνίου 1827 υπογράφτηκε στο Λονδίνο συνθήκη μεταξύ Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας, που καθόριζε τα της ανεξαρτησίας της Ελλάδας. Σύμφωνα με τη συνθήκη, ιδρυόταν ελληνικό κράτος υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου, με σύνορα τον Αμβρακικό και τον Παγασητικό Κόλπο. Στη Συνθήκη Ειρηνεύσεως της Ελλάδος υπήρχε κι ένα μυστικό άρθρο, που προέβλεπε την επέμβαση των τριών δυνάμεων, εάν οι δύο εμπόλεμοι δεν δέχονταν τους όρους της σύμβασης.

Η Ναυμαχία του Ναβαρίνου σήμανε την οριστική μεταστροφή της Ευρωπαϊκής διπλωματίας και την ελευθερία της Ελλάδας, παρά τη συνεχιζόμενη σφοδρή άρνηση του Σουλτάνου.

Το Σεπτέμβριο του 1828 έφτασαν στον Πόρο οι πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων που ήσαν διορισμένοι στην Κωνσταντινούπολη. Είχαν οδηγίες να διαπραγματευτούν τον καθορισμό των συνόρων του νέου κράτους, αλλά οι οδηγίες αυτές δεν ανταποκρίνονταν στις επιδιώξεις της Ελλάδας. Η αγγλική πολιτική της εποχής εκφράστηκε με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 4/16 Νοεμβρίου 1828. Κύριος όρος του Πρωτοκόλλου διατύπωνε τα εξής: «Η Πελοπόννησος, αι παρακείμεναι νήσοι και αι κοινώς καλούμεναι Κυκλάδες, να τεθώσιν υπό την προσωρινήν εγγύησιν των τριών Αυλών, έως ότου να αποφασισθή οριστικώς η τύχη της Ελλάδος με την συγκατάθεσιν της Πύλης, χωρίς να εννοούν ότι με τούτο να προαποφασίσουν εις το παραμικρόν το περί των οριστικών ορίων της Ελλάδος ζήτημα…». Με την ανησυχία ότι η Ελλάδα θα περιοριζόταν στην Πελοπόννησο και τα νησιά, ο Καποδίστριας υπέβαλε υπόμνημα όπου ανάπτυσσε την επιχειρηματολογία του για συνοριακή γραμμή Παγασητικού-Αμβρακικού, στη Ρωσία και τη Γαλλία. Η Ρωσία, στο σημείο αυτό, άρχισε να προσανατολίζεται προς την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους.

Το Μάρτιο του 1829 η διάσκεψη του Λονδίνου για το ελληνικό ζήτημα ξανάρχισε τις εργασίες της. Ύστερα από αμοιβαίες υποχωρήσεις, το Πρωτόκολλο υπογράφηκε και υιοθετούσε τη γραμμή Παγασητικού – Αμβρακικού,   περιλαμβάνοντας στα όρια του ελληνικού κράτους την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Καθόριζε ακόμη τον ετήσιο φόρο υποτέλειας προς το σουλτάνο και τις αποζημιώσεις των μουσουλμάνων. Προβλεπόταν κληρονομικός ηγεμόνας της Ελλάδας, χριστιανός και ξένος προς τις βασιλικές οικογένειες των Εγγυητριών Δυνάμεων. Ακόμα, αναγγελλόταν γενική αμνηστία στους Έλληνες επαναστάτες.

Ακολούθησε η τελευταία περίοδος του Αγώνα και η νικηφόρα μάχη της Πέτρας. Η οθωμανική κυβέρνηση εξαιτίας της πίεσης του Pωσοτουρκικού Πολέμου (28 Απριλίου 1828-14 Σεπτεμβρίου1829) από τον Αύγουστο του 1829 άρχισε να υποχωρεί σταδιακά. Οι όροι της συνθήκης του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827) έγιναν τελικώς αποδεκτοί από το σουλτάνο με τη Συνθήκη της Αδριανούπολης της 14ης Αυγούστου 1829, όπου βάσει του άρθρου 10, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποδεχόταν, πέραν της αναφερόμενης συνθήκης, και το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (10/22 Μαρτίου 1829).  Έτσι, για πρώτη φορά η Οθωμανική Αυτοκρατορία ρητά και επίσημα αναγνώριζε ως κράτος την Ελλάδα.

Στις 22 Ιανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830, η Διάσκεψη του Λονδίνου διακήρυξε την πολιτική ανεξαρτησία της Ελλάδας, πράξη η οποία συνιστούσε διεθνή αναγνώριση του ελληνικού κράτους, και κατά συνέπεια την ίδρυση και την έναρξη της ύπαρξής του από την άποψη της διεθνούς κοινότητας. Η συνοριακή γραμμή του Πρωτοκόλλου της 3ης Φεβρουαρίου 1830 κρατούσε έξω από το ελληνικό έδαφος ένα μεγάλο τμήμα της Στερεάς. Επιπλέον, καθοριζόταν η πολιτειακή μορφή του νέου κράτους και παρεχόταν στις Δυνάμεις το δικαίωμα εκλογής του βασιλιά χωρίς να ερωτηθεί ο ελληνικός λαός. «Ηγεμών Άρχων της Ελλάδος» ορίστηκε ο Λεοπόλδος του Σαξ-Κόμπουργκ, ο οποίος όμως αρνήθηκε το θρόνο. Προκρίθηκε η λύση του Βαυαρού Όθωνα, με τρεις αντιβασιλείς που επόπτευαν τη διοίκηση.

Οι Έλληνες, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 3ης Φεβρουαρίου 1830, το οποίο θεωρείται η γενέθλια πράξη του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους είδαν την απαρχή του ελεύθερου πολιτικού βίου του έθνους. Η ελληνική Επανάσταση είχε τελειώσει και άρχιζε να υφίσταται επίσημα στη διεθνή κοινότητα το ελληνικό κράτος. Η πολιτική του Καποδίστρια, παρά τα αρκετά θετικά αποτελέσματά της ως προς την ανασυγκρότηση του κράτους, λαμβανομένης υπόψη και της σύντομης διάρκειας της εξουσίας του, απέτυχε, γιατί ο συγκεντρωτικός χαρακτήρας της διακυβέρνησης αντιμετώπισε τη δυσπιστία των ισχυρών τάξεων, είτε αυτές ανήκαν στους παραδοσιακά ισχυρούς παράγοντες του ελληνισμού (πρόκριτοι) είτε στους εμφορούμενους από δημοκρατικές αντιλήψεις ανερχόμενους αστούς. Η δολοφονία του στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 ανέκοψε την προσπάθεια. Η μοναρχική λύση κρίθηκε αναπόφευκτα ως απαραίτητη. Το θάνατο του Καποδίστρια ακολούθησε μία περίοδος αναρχίας και εμφύλιας σύγκρουσης, που είχε ως στόχο της την εξισορρόπηση των πολιτικών δυνάμεων ενόψει της άφιξης του βασιλιά, που οι τρεις Εγγυήτριες Δυνάμεις θα επέλεγαν για την Ελλάδα

Το ζήτημα των συνόρων λύθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης της Κωνσταντινούπολης, στις 27 Ιουνίου/9 Ιουλίου 1832, μεταξύ των τριών Δυνάμεων και της Υψηλής Πύλης, που επανέφερε τα σύνορα στην οροθετική γραμμή, όπως είχε ρυθμιστεί με το Πρωτόκολλο του Μαρτίου 1829 (συνοριακή γραμμή Aμβρακικού-Παγασητικού). Η Κρήτη και η Σάμος δεν περιλαμβάνονταν στο ελληνικό κράτος.

Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος υπήρξε ολιγότερο τόσο ως προς την έκταση όσο και δυσανάλογο του αγώνα των Ελλήνων. Άφηνε εκτός συνόρων ένα μεγάλο μέρος αλύτρωτων πατρίδων και συμπαγών ελληνικών πληθυσμών, όμως και προσδοκίες για αποκατάσταση και ενσωμάτωση στο εγγύς μέλλον. Αυτή η προσδοκία για επέκταση επέβαλε τον μη εορτασμό της ημέρας της ίδρυσης του κράτους από την Ελληνική Αρχή, αλλά της έναρξης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα  του έθνους καθώς ,αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα σήμαινε την οριστική παραίτηση από κάθε εδαφική αξίωση  για μελλοντική διεύρυνση.

Το άρθρο 3 Φεβρουαρίου 1830, η γενέθλια ημέρα του ελληνικού κράτους εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.

Συμπληρώθηκε ήδη μισός αιώνας από τη δημοκρατική εκτροπή που υπέστη η χώρα μας από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967. Σε κάποιους σήμερα μπορεί να φαντάζει το γεγονός αυτό ως τυχαίο ή ασήμαντο. Το αντίθετο. Πολλά έχουν ειπωθεί για τα έργα και τις ημέρες των συνταγματαρχών, τους βασανισμούς και τις εκτοπίσεις των αντιφρονούντων, τους κατ’ οίκον περιορισμούς, την αναστολή των ελευθεριών μέσα από αναγκαστικά διατάγματα και την εφαρμογή διατάξεων περί κατάστασης πολιορκίας με πρόφαση κίνδυνο εξωτερικού ή εσωτερικού εχθρού.  Ο τότε πολιτικός κόσμος δεν ήταν άμοιρος ευθυνών. Με πράξεις του και παραλείψεις του και μέσα στα πλαίσια του ψυχρού πολέμου οδήγησε την κατάσταση στην ολοκληρωτική εκτροπή της δημοκρατίας η οποία ως τότε υπήρχε σχεδόν κατ΄ επίφαση.

Η έως τότε διακυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου υπήρξε ριζοσπαστική στο ζήτημα του Κυπριακού σε βαθμό να προκαλέσει την αντίδραση των Η.Π.Α. Συνακόλουθη ήταν και η ενδυνάμωση των ανακτόρων και των ενόπλων δυνάμεων έναντι της κυβέρνησης. Ο Γ. Παπανδρέου θέλησε να ελέγξει το στρατό αναλαμβάνοντας το υπουργείο άμυνας και ορίζοντας  αξιωματικούς της επιρροής του στα ανώτερα κλιμάκια. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αρνήθηκε και ο Παπανδρέου εξωθήθηκε σε παραίτηση.

Το Στέμμα έφερε ευθύνη καθώς με τη στάση του δημιούργησε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και έδωσε τη δυνατότητα στους επίδοξους δικτάτορες να εκμεταλλευτούν την κρίση και να προκαλέσουν την κατάργηση του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος καταλαμβάνοντας την εξουσία. Με συνταγματική πράξη που υπέγραψε ο βασιλιάς Κωνσταντίνος νομιμοποιούνταν η κατάργηση της δημοκρατίας.

Οι ένοπλες δυνάμεις αναγνωρίζονταν ως η μόνη πηγή εξουσίας. Μέχρι το Δεκέμβριο του 1967 η χώρα κυβερνιόταν με αναγκαστικά διατάγματα που υπέγραφε ο βασιλιάς. Όταν ο Παπαδόπουλος ενημερώθηκε για το σχεδιαζόμενο αντιπραξικόπημα από το στρατηγό Ζωιτάκη,  έδιωξε το βασιλιά και στη θέση αυτού, ως αντιβασιλιά, τοποθέτησε τον πληροφοριοδότη του, πράγμα παράνομο, αφού δεν προβλεπόταν αποχή του βασιλιά από τα καθήκοντά του και ύπαρξη αντιβασιλιά.

Το καθεστώς για να αποκτήσει διεθνή ερείσματα έθεσε σε ισχύ το 1968 σύνταγμα που λειτουργούσε ως προκάλυμμα  στην αναστολή των ελευθεριών. Ως το 1973 η χούντα αναζητούσε τρόπους  για διαιωνίσει την παρουσία της. Ο λαός δυσφορούσε και ο Γ. Παπαδόπουλος αποφάσισε να φιλελευθεροποιήσει το καθεστώς θέτοντας σε ισχύ ένα νέο πολιτειακό καθεστώς. Την αβασίλευτη δημοκρατία.

Την 1η Ιουνίου καταργήθηκε η βασιλεία και αντικαταστάθηκε από την προεδρική κοινοβουλευτική δημοκρατία. Προσωρινός πρόεδρος ο ίδιος ο Παπαδόπουλος. Ο πρόεδρος και πρωθυπουργός θα ασκούσε την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία ως τις 21 Δεκεμβρίου 1973 ημέρα που ανέλαβε την υποχρέωση να προκηρύξει εκλογές. Μία μεταβατική διάταξη προέβλεπε  ότι σε περίπτωση που το αποτέλεσμα δεν ήταν της αρεσκείας του Παπαδόπουλου θα κήρυσσε επ΄ αόριστον στρατιωτικό νόμο. Ο Παπαδόπουλος ετοίμαζε τη δική του μεταπολίτευση, η οποία δεν ήρθε ποτέ.

Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος διακόπηκε από τη εξέγερση του πολυτεχνείου στις 17 Νοεμβρίου 1973. Μετά το πολυτεχνείο δεν ήρθε η πτώση της χούντας, αλλά του Παπαδόπουλου. Ο Ιωαννίδης, «ο αόρατος δικτάτορας», τον ανέτρεψε για λόγους που συνδέονται με το διεθνή παράγοντα (Η.Π.Α) και ως τον Ιούλιο του 1974 κάθε ίχνος θεσμικού καθεστώτος καταστρατηγήθηκε. Η στροφή προς τον ολοκληρωτισμό και την τρομοκρατία δε συμβάδιζε με την ελληνική αλλά και τη διεθνή συγκυρία.

Η χούντα του Ιωαννίδη φαίνεται ότι όχι μόνο δεν είχε κατανοήσει την ανάγκη αυτή αλλά με την ανόητη και καθ’ όλα προδοτική ανατροπή του Μακάριου στην Κύπρο έδωσε τη αφορμή στην Τουρκία να εισβάλλει στο νησί, ενεργοποιώντας έναν όρο της συνθήκης Ζυρίχης-Λονδίνου (1959) που είχαν συνυπογράψει από κοινού Ελλάδα-Τουρκία – Μ. Βρετανία και αφορούσε την παρέμβαση των τριών δυνάμεων σε περίπτωση που το νησί απειληθεί ή ο οιοσδήποτε θελήσει να ανατρέψει τις ισορροπίες στην Κύπρο. Η εισβολή του Αττίλα κατέδειξε ότι η χούντα του Ιωαννίδη ήταν ανέτοιμη να ανταποκριθεί στις περιστάσεις αφού έπειτα από το φιάσκο της επιστράτευσης και την άρνηση του Γ΄ σώματος στρατού να πολεμήσει, εναπέθεσε τις ελπίδες της στο διεθνή παράγοντα για να αποτρέψει έναν Ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Δυστυχώς, σήμερα, υπάρχουν συνάνθρωποί μας που παραγνωρίζουν την πραγματικότητα σε σημείο που κονιορτοποιούν ιδέες φιλελεύθερες και δημοκρατικές στο βωμό της ημιμάθειάς τους.   Τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, ο αναβρασμός που επικρατούσε στην Κύπρο έφθασε στα όρια έκρη­ξης. Το κίνημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακα­ρίου που είχε υποθάλψει η χούντα της Αθήνας και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε τραυμάτισαν βα­θύτατα τις μετέπειτα σχέσεις των πέντε χωρών που είχαν άμεσα εμπλακεί: Κύπρος, Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία και ΗΠΑ. Το ιστορικό των εξελίξεων της περιόδου παραμένει αποσπασματικό και πολλές πτυχές παραμένουν ακόμη άγνωστες κυπριακή κρίση του 1974 ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεταβαλλό­μενης  αμερικανικής επιρ­ροής στην Ελλάδα και την Τουρκία.. Τελικά όμως θα μείνει αναπάντητο το ερώτημα σχετικά με το βαθ­μό κατά τον οποίο η αμερικανική «ανικανότητα» το 1974 αναφορικά με το κίνημα που είχε υποθάλψει η Ελλάδα και την τουρκική εισβολή που ακολούθησε ήταν αποτέλεσμα αδυναμίας ή απροθυμίας χρήσης μοχλών επιρροής που την εποχή εκείνη ήταν στη διά­θεση των Η.Π.Α.

Οι πολιτικοί πήραν ξανά  την  εξουσία και με μετριοπαθή στάση αποκατέστησαν τη συνέχεια με τη πριν του 1967 κατάστασης. Ο πολιτικός κόσμος αντιλαμβανόταν  την  εξουσία με δημοκρατικότερο και σαφώς προσεκτικότερο τρόπο. Η νομιμοποίηση του Κ.Κ.Ε αποτελούσε πράξη προόδου. Το σύνταγμα του 1975, παρ’ όλες τις ατέλειες του υπήρξε από τα πιο φιλελεύθερα που γνώρισε ο τόπος. Ωστόσο γεγονός παραμένει ότι  η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο υπήρξε η αιτία της πτώσης της χούντας το 1974 αφήνοντας πίσω της τους 1619 αγνοούμενους συμπατριώτες μας που κατάπιε ο αδηφάγος Αττίλας και το 37% του κυπριακού εδάφους υπό τουρκική κατοχή.

Ο «αναστολή» των ελευθεριών και της δημοκρατίας υπήρξε ένα μάθημα για  την διαχείριση  της εξουσίας, του κοινοβουλευτικού ήθους και της συνταγματικής εναρμόνισης πολιτών και πολιτικών ως τις μέρες μας. Η δημοκρατία αποτελεί το πολίτευμα που οδηγεί στην ευημερία, την πρόοδο και την προκοπή ανθρώπων και κρατών. Αποτελεί την κατάκτηση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Ωστόσο, εδράζεται στη συμμετοχή όλων. Δυστυχώς όσο η απάθεια νικά τη συμμετοχή, όσο η μαζικότητα ηττάται από την περιθωριακή ιδιώτευση, όσο η δημιουργική σκέψη ταπεινώνεται από την κάθε λογής προπαγάνδα, τόσο ο λαός  μας θα υποχωρεί κοινωνικά και θα είναι καταδικασμένος να ζήσει τα «ιστορικά του παράλληλα».

Όσο οι νέοι μας θα «συνωστίζουν» τα όνειρά τους και την ικμάδα του νου και της ψυχής τους σε επαγγελματικές  επιλογές που εξασφαλίζουν ένα στοιχειώδες ημερομίσθιο, τόσο θα βυθίζουμε την καλύτερη γενιά Ελλήνων στον απύθμενο συντηρητισμό που δεν αφήνει να αναδειχτούν οι βαθύτερες αιτίες χρόνιων προβλημάτων και να επιλυθούν.

Οι ηθικοί αυτουργοί  ενεργειών που θέτουν εν αμφιβόλω τη δημοκρατική νομιμότητα βρίσκονται απέναντι στον καθρέφτη καθενός από μας. Η ιστορία επαναλαμβάνεται και μας επιβεβαιώνει με τον ίδιο τρόπο. Το Νοέμβρη του 1973 οι νέοι ζητούσαν δουλειά (ψωμί), επαγγελματικές και μορφωτικές προοπτικές (παιδεία) και δημοκρατία (ελευθερία). Τα αιτήματα είναι σήμερα επίκαιρα όσο ποτέ. Η εργασία αντικαταστάθηκε από την απασχολησιμότητα (ψωμί ;), η μόρφωση έγινε εξειδικευμένη βαθμοθηρική εκπαίδευση (παιδεία ? και δημοκρατία υποχώρησε στην οχλοκρατία των λίγων (ελευθερία ;).

Η δημοκρατία είναι πολύτιμη και χρειάζεται περιφρούρηση με ένα νομικό οπλοστάσιο ικανό να λειτουργεί αποτρεπτικά σε όποιον θελήσει να «αναστείλει» τις ελευθερίες κα τα  δικαιώματα όλων μας με όποιον τρόπο και αν φαντάζεται.Όπλο  στη φαρέτρα των πολιτών, η ευρεία και σε βάθος γνώση των γεγονότων του παρελθόντος και μόνος νοηματοδότης, η γνώση και η συμμετοχή.

Ο Βολτέρος έλεγε ότι « Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο από μια καχεκτική εικόνα των ανθρώπινων κακοτυχιών και εγκλημάτων που, αν δε διδαχτούν, θα ξανασυμβούν».

Χρίστος  Π.  Γαληρόπουλος

Μsc Φιλόλογος  Α.Π.Θ

Το άρθρο 17 Νοεμβρίου 1973. Η αναστολή της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας. εμφανίστηκε πρώτα στο ΠΡΩΤΟ Φιλολογικό Φροντιστήριο Χρίστος Π. Γαληρόπουλος.